ĐUỐI NƯỚC Ở TRẺ EM: CÁCH SƠ CỨU, LƯU Ý VÀ PHÒNG NGỪA
                                                                                                                                  Ths Bs Trần Long Quân, Bs Võ Tấn Ngà
                                                                                                       Khoa Nhi cấp cứu Hồi sức tích cực và chống độc

I. Đuối nước – "Sát thủ thầm lặng" đối với trẻ em

1. Thực trạng đáng báo động

• Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong không do bệnh tật ở trẻ em từ 1 đến 14 tuổi trên toàn thế giới.
• Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước – con số cao nhất trong khu vực Đông Nam Á.
• Đặc biệt, vào mùa du lịch hè, tỷ lệ trẻ em gặp tai nạn đuối nước tăng đột biến, do các em tham gia tắm biển, hồ bơi hoặc đi chơi xa cùng gia đình mà thiếu sự giám sát chặt chẽ.

2. Câu chuyện cảnh tỉnh – Một trường hợp được cứu sống tại Bệnh viện Phụ Sản Nhi Đà Nẵng

Đầu tháng 7 vừa qua, tại thành phố biển Đà Nẵng, một trường hợp bệnh nhi người Hàn Quốc cùng gia đình du lịch đã suýt gặp bi kịch. Trong lúc vui chơi cùng ba mẹ, bé bất ngờ gặp tai nạn đuối nước tại hồ bơi, ngưng tim ngưng thở khi được đưa vào bờ.

Nhờ được sơ cứu kịp thời và chuyển nhanh đến Khoa Nhi Cấp cứu Hồi Sức tích cực và chống độc – Bệnh viện Phụ Sản Nhi Đà Nẵng, các bác sĩ đã thực hiện hồi sức tim phổi tích cực, đặt nội khí quản, thở máy và kiểm soát tuần hoàn khẩn cấp. Sau 48 giờ điều trị, bé đã thoát khỏi tình trạng nguy kịch, dần tỉnh lại, hồi phục tốt, sau 5 ngày điều trị cháu bé đã hồi phục gần như hoàn toàn, không di chứng,  trở thành một minh chứng sống động cho vai trò sống còn của việc sơ cứu và hệ thống cấp cứu nhi khoa chuyên sâu.

Dưới đây là lời cảm ơn sâu sắc của ông bố người Hàn Quốc sau khi con trai mình đã may mắn được các y, bác sĩ cứu chữa tận tình và sức khoẻ hồi phục.

II. Cách sơ cứu khi trẻ bị đuối nước

Nguyên tắc vàng: "Nhanh – Đúng – Gọi cứu hộ"

1. Nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nước, đảm bảo an toàn cho người cứu.
2. Đánh giá nhanh ý thức và hơi thở:
   • Nếu trẻ còn thở: Đặt nằm nghiêng, giữ ấm và trấn an.
   • Nếu trẻ ngưng tim ngưng thở: Gọi 115 và tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR) ngay:
     • Ép tim ngoài lồng ngực + Thổi ngạt

+ Tỷ lệ ép tim: thổi ngạt là 30:2 nếu có 1 người sơ cứu và 15:2 nếu có 2 người sơ cứu.

• • • Lặp lại đến khi có phản ứng hoặc được nhân viên y tế hỗ trợ.
    • Động tác hồi sức cơ bản phải được tiến hành tiếp tục trên đường vận chuyển
• CÁCH ÉP TIM: Tốc độ: 100-120 lần/phút

• CÁCH THỔI NGẠT

• Ngửa đầu nhẹ, nâng cằm (không ngửa quá mức).
•  Bịt mũi, thổi 2 hơi vào miệng trẻ. (Bịt cả miệng và mũi bằng miệng người sơ cứu và thổi nhẹ nhàng đối với trẻ < 1 tuổi)
• Thổi nhẹ 2 hơi, mỗi hơi dài khoảng 1 giây, thấy ngực phồng lên.

III. Những sai lầm cần tránh khi sơ cứu đuối nước ở trẻ

     Nhiều trường hợp đuối nước được phát hiện và đưa ra khỏi mặt nước kịp thời nhưng trẻ vẫn có gặp nguy hiểm bởi những sai lầm khi lầm khi sơ cứu. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo ngừng thực hiện các thói quen sau khi sơ cứu trẻ bị đuối nước:

• Nóng vội khi phát hiện trẻ đuối nước: Điều đầu tiên nghĩ đến khi bắt gặp tình huống này sẽ là nhảy xuống nước để đưa trẻ lên. Tuy nhiên, người khi bị đuối nước thường ở trong trạng thái hoảng loạn, vùng vẫy mạnh nhằm cố gắng thoát khỏi mặt nước, có xu hướng nắm bắt mọi thứ có thể để nổi lên. Điều này có thể gây cản trở và nguy hiểm cho người cứu hộ, khiến người cứu hộ trở thành nạn nhân thứ hai, nhất là khi họ bơi không tốt.
• Dốc ngược trẻ để nước chảy ra ngoài: Việc dốc ngược trẻ hay vác trẻ bị đuối nước trên vai không chỉ không có tác dụng giúp loại bỏ nước ra khỏi hệ hô hấp mà còn làm trì hoãn bước sơ cứu quan trọng, hồi sức tim và phổi. Thông thường, lượng nước đi vào phổi khi đuối nước sẽ không quá nhiều và có thể tống qua ngoài thông qua các thao tác sơ cứu, ép tim ngoài lồng ngực và khi trẻ có thể tự thở. Hơn nữa, thói quen này còn khiến trẻ tăng nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy.
• Tụ tập đông người: Trẻ bị đuối nước sau khi được đưa ra khỏi mặt nước cần được đặt trong môi trường thông thoáng, nhiều oxy. Việc tụ tập xung quanh trẻ không chỉ không giúp trẻ tốt hơn mà còn gây cản trở trẻ hô hấp

IV. Phòng ngừa đuối nước: Bắt đầu từ gia đình và cộng đồng

1. Cha mẹ cần làm gì?

• Không cho trẻ xuống nước khi không có sự giám sát chặt chẽ của người lớn.
• Cho trẻ mặc đồ bảo hộ đúng cách khi bơi.
• Đối với những gia đình có hồ bơi, hồ nước, sông, suối ,… cần có hàng rào bảo vệ cẩn thận, loại bỏ các vật dụng có thể giúp trẻ trèo qua hàng rào khi không có sự cho phép.
• Khi ở dưới nước, bố mẹ cần phải luôn ở sát trẻ, không để cách quá một sải tay nhằm phát hiện sớm và có cách xử lý kịp thời khi có rủi ro xảy ra.
• Bố mẹ nên trang bị đầy đủ các kiến thức an toàn dưới nước, cách hô hấp nhân tạo

2. Trách nhiệm của cộng đồng, trường học

• Tổ chức các chương trình phổ cập bơi miễn phí.
• Lồng ghép nội dung giáo dục phòng tránh đuối nước vào hoạt động ngoại khóa.
• Lắp đặt biển cảnh báo tại khu vực nguy hiểm, tăng cường giám sát cộng đồng tại các bãi tắm tự phát.

Ngày đăng: 24/07/2025

Tin tức