Skip to content
Increase font size Decrease font size Default font size blue color orange color green color

Bệnh Viện Phụ Sản - Nhi Đà Nẵng

NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ VÀ COVID-19 PDF. In Email
Thứ ba, 11 Tháng 8 2020 09:49

                                    NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ VÀ COVID-19         

               Bản Tóm tắt khoa học của Tổ chức Y tế thế giới

World Health Organization. (‎2020)‎. Breastfeeding and COVID-19: scientific brief, 23 June 2020.World

Health Organization. https://apps.who.int/iris/handle/10665/332639. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 23/6/2020

          Người dịch: CN Nguyễn Quỳnh Hoa, ThS.DS. Trần Linh Chi 

            Hiệu đính: TS.BS. Trần Thị Hoàng

Giới thiệu

Nuôi con bằng sữa mẹ là nền tảng của sự sống còn của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, dinh dưỡng và phát triển và sức khỏe của bà mẹ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời, sau đó tiếp tục cho con bú với các thực phẩm bổ sung thích hợp đến khi trẻ 2 tuổi và lớn hơn1. Tiếp xúc da kề da sớm và không gián đoạn, cho trẻ sơ sinh nằm gần mẹ2 và chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo3 cũng cải thiện đáng kể sự sống sót của trẻ sơ sinh, giảm tỷ lệ mắc bệnh và được WHO khuyến cáo.

Tuy nhiên, những lo ngại đã được đặt ra về việc liệu các bà mẹ nhiễm COVID-19 có thể truyền virus SARS-CoV-2 từ mẹ sang con (giai đoạn trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ) thông qua việc cho con bú hay không. Khuyến nghị về tiếp xúc giữa mẹ và con phải được dựa trên sự xem xét đầy đủ về các rủi ro tiềm ẩn của nhiễm COVID-19 ở trẻ

sơ sinh, và cả các rủi ro về tỷ lệ mắc bệnh và tử vong liên quan đến việc không cho con bú, việc sử dụng sữa công thức cho trẻ sơ sinh một cách không hợp lý, cũng như tác dụng bảo vệ của tiếp xúc da kề da. Bản tóm tắt khoa học này xem xét các bằng chứng cập nhật về các rủi ro của lây truyền COVID-19 từ mẹ sang con thông qua việc cho con bú cũng như bằng chứng về những rủi ro đến sức khỏe trẻ em từ việc không cho con bú.

Khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới

Tổ chức y tế thế giới khuyến cáo rằng các bà mẹ nghi ngờ hoặc xác định nhiễm COVID-19 nên được khuyến khích để bắt đầu hoặc tiếp tục cho con bú. Các bà mẹ nên được tư vấn rằng lợi ích của việc cho con bú vượt trội hơn nhiều so với những rủi ro tiềm ẩn về lây truyền.

Bà mẹ và trẻ sơ sinh nên được cho phép nằm cùng nhau xuyên suốt ngày và đêm để thực hành tiếp xúc da kề da, bao gồm Chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo, đặc biệt là ngay sau khi sinh và trong khi thiết lập cho con bú, dù cho bà mẹ hoặc trẻ sơ sinh có đang nghi ngờ hoặc xác nhận nhiễm COVID-19 hay không.

Phương pháp

Một đánh giá phân tích có hệ thống về các bằng chứng tuân theo các quy trình của cẩm nang đánh giá có hệ thống các can thiệp Cochrane đã được thực hiện với tìm kiếm gần nhất được tiến hành vào ngày 15 tháng 5 năm 2020 nhằm xác định các nghiên cứu bao gồm các bà mẹ có nghi ngờ hoặc xác nhận nhiễm COVID-19 và trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ của họ5. Các tìm kiếm được tiến hành tại Thư viện Cochrane, EMBASE (OVID), PubMed (MEDLINE), Web of Science Core Collection (Clarivate Analytics) và Cơ sở dữ liệu WHO Global. Tổng cộng có 12198 hồ sơ đã được truy xuất, 6945 đã được sàng lọc sau khi xóa các bản sao, 153 hồ sơ của cặp bà mẹ nhiễm COVID-19 và trẻ sơ sinh được đưa vào tổng quan toàn văn.

Kết quả

Tổng cộng có 46 cặp bà mẹ - trẻ sơ sinh có mẫu sữa mẹ được xét nghiệm COVID - 19. Tất cả các bà mẹ bị nhiễm COVID-19, có 13 trẻ sơ sinh có xét nghiệm COVID-19 dương tính. Các mẫu sữa mẹ từ 43 bà mẹ cho kết quả âm tính với virus COVID-19, trong khi đó có 3 bà mẹ có mẫu sữa được xét nghiệm dương tính với SARS-COV-2 bằng phương pháp RT-PCR, mà không phải virus sống. Trong số 3 trẻ có mẹ có mẫu sữa dương tính, một trẻ sơ sinh dương tính với COVID-19 tuy nhiên không có báo cáo về các phương pháp cho trẻ ăn. Hai trẻ khác được xét nghiệm âm tính với COVID-19; một trẻ được bú sữa mẹ, và một trẻ được dùng sữa mẹ đã được vắt sau khi không còn phát hiện vật liệu RNA của virus. Đối với trẻ sơ sinh duy nhất nhiễm COVID-19, không rõ con đường hoặc nguồn bệnh mà trẻ sơ sinh này bị nhiễm bệnh, tức không rõ thông qua sữa mẹ hay qua giọt bắn từ tiếp xúc gần với người mẹ bị nhiễm bệnh.

Một bài báo chưa xuất bản báo cáo phản ứng miễn dịch tiết immunoglobulin A (sIgA) chống lại virus COVID-19 được tìm thấy trong 12 trong số 15 mẫu sữa mẹ từ các bà mẹ có COVID-196. Ý nghĩa của phát hiện này về tác dụng, thời gian và sự bảo vệ chống lại COVID-19 cho trẻ em không được đề cập.

Hạn chế

Cho đến nay, các nghiên cứu về các cặp bà mẹ trẻ sơ sinh với dữ liệu về thực hành cho ăn và nhiễm COVID-19 đã được đưa ra từ các báo cáo trường hợp, chuỗi trường hợp hoặc một báo cáo của một cụm gia đình. Các thiết kế nghiên cứu khác như nghiên cứu đoàn hệ hoặc nghiên cứu đối chứng sẽ có bằng chứng mạnh hơn để kết luận nhưng hiện chưa có nghiên cứu nào như vậy được xác định. Do đó, chúng tôi không thể đo lường và so sánh rủi ro nhiễm trùng dựa trên các thực hành cho trẻ ăn sữa.

Mặc dù có 1 trẻ sơ sinh bị nhiễm COVID trong tổng số 3 trẻ sơ sinh của các bà mẹ có mẫu sữa mẹ chứa vật liệu di truyền virus, nhưng không rõ con đường hoặc nguồn bệnh mà trẻ sơ sinh này bị nhiễm, tức là lây nhiễm thông qua việc cho con bú hoặc tiếp xúc gần gũi với người mẹ hoặc người nhiễm bệnh khác. RT-PCR phát hiện và khuếch đại vật liệu di truyền virus trong các mẫu, chẳng hạn như sữa mẹ, nhưng không cung cấp thông tin về khả năng tồn tại hoặc lây nhiễm của virus. Dữ liệu về sự hiện diện của virus COVID-19 sao chép trong nuôi cấy tế bào từ sữa mẹ và sự lây nhiễm trong các mô hình động vật là cần thiết để khả năng lây nhiễm của sữa mẹ.

Sự hiện diện của IgA trong sữa mẹ là một trong những lý do cho việc cho con bú giúp bảo vệ trẻ sơ sinh chống lại nhiễm trùng và tử vong. Kháng thể IgA có khả năng phản ứng với virus COVID-19 đã được phát hiện trong sữa mẹ của những bà mẹ bị nhiễm bệnh trước đó với COVID-19 nhưng sức mạnh và tính bền của chúng vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ để đánh giá mức độ bảo vệ trẻ bú mẹ trước COVID-19.

Bàn luận

Phát hiện RNA virus COVID-19 trong sữa mẹ không khẳng định sự tồn tại của virus còn sống hay có khả năng truyền nhiễm. Lây truyền COVID-19 cần virus có tính nhân bản và có khả năng truyền nhiễm để có thể tiếp cận các vị trí mục tiêu ở trẻ sơ sinh và vượt qua hệ thống đề kháng của trẻ sơ sinh. Nếu trong tương lai virus COVID-19 từ sữa mẹ được chứng minh là có thể nhân lên trong nuôi cấy tế bào thì nó còn cần phải tiếp cận các vị trí mục tiêu ở trẻ sơ sinh và vượt qua hệ thống đề kháng của trẻ sơ sinh để việc truyền nhiễm COVID-19 xảy ra.Những hệ lụy của nguy cơ lây truyền cần phải được đặt vào so sánh giữa tỷ lệ lây nhiễm COVID-19 ở những bà mẹ cho con bú và phạm vi và mức độ nghiêm trọng của nhiễm COVID-19 ở trẻ sơ sinh khi lây truyền xảy ra, so sánh với hậu quả bất lợi của việc tách và sử dụng các chất thay thế sữa mẹ và việc  tách trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ với mẹ của chúng.

Trẻ em có vẻ như có nguy cơ mắc COVID-19 thấp. Trong số các trường hợp được xác nhận COVID-19 ở trẻ em, hầu hết đều chỉ có bệnh nhẹ hoặc không có triệu chứng7,8. Trường hợp này cũng đúng với các coronavirus động vật khác (SARS-CoV và MERS-CoV) khi chúng dường như ít ảnh hưởng đến trẻ em và gây ra ít triệu chứng hơn, cũng như bệnh ít nghiêm trọng hơn so với người lớn.

IgA được phát hiện tiết ra trong sữa mẹ của những bà mẹ bị nhiễm COVID-19 trước đó. Mặc dù sức mạnh và độ bền của sIgA phản ứng với COVID-19 vẫn chưa được xác định, nhiều thành phần hoạt tính sinh học được xác định trong sữa mẹ không chỉ bảo vệ chống nhiễm trùng mà còn cải thiện sự phát triển nhận thức thần kinh và hệ miễn dịch của trẻ kể từ khi Lars A Hanson lần đầu tiên mô tả sIgA trong sữa  mẹ vào năm 1961.10-12

Tiếp xúc da kề da và Chăm sóc trẻ bằng phương pháp kangaroo có tác dụng hỗ trợ việc cho con bú cũng như giúp điều hòa thân nhiệt, kiểm soát glucose máu và gắn kết bà mẹ và trẻ sơ sinh, và giảm nguy cơ tử vong và nhiễm trùng nặng ở trẻ sơ sinh nhẹ cân.13,14  Vượt ra khỏi thời kỳ sơ sinh, tác dụng tích cực của tiếp xúc mẹ và trẻ sơ sinh bao gồm cải thiện giấc ngủ, giảm tỷ lệ của các vấn đề hành vi ở trẻ và tăng tương tác chất lượng cao với cha mẹ.15,16

So với trẻ sơ sinh được bú sữa mẹ hoàn toàn, những trẻ không được bú sữa mẹ có nguy cơ tử vong cao hơn gấp 14 lần 17 Hơn 820 000 trẻ nhỏ có thể được cứu sống hàng năm (đối với đối tượng trẻ dưới 5 tuổi), nếu tất cả trẻ nhỏ từ 0-23 tháng tuổi được bú sữa mẹ một cách tối ưu. Đối với các bà mẹ, cho con bú giúp chống lại ung thư vú và có thể bảo vệ chống lại ung thư buồng trứng và bệnh tiểu đường loại 2.18 

Khoảng trống kiến thức

Hiện vẫn chưa rõ liệu virus có thể hoặc không thể truyền qua sữa mẹ. Rủi ro lây truyền dựa trên các thực hành cho ăn chưa được định lượng, so sánh hoặc mô hình hóa dựa trên lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ và tương tác giữa mẹ và trẻ.

Kết luận

Hiện tại, không đủ dữ liệu để kết luận việc truyền COVID-19 theo chiều dọc thông qua việc cho con bú. Ở trẻ sơ sinh, nguy cơ nhiễm COVID-19 thấp, bệnh thường nhẹ hoặc không có triệu chứng, trong khi hậu quả của việc không cho con bú và cách ly giữa mẹ và con có thể là nghiêm trọng. Tại thời điểm này, có vẻ như việc nhiễm COVID-19 có mối đe dọa cho sức khỏe và sự sống còn của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là thấp hơn nhiều so với các bệnh nhiễm trùng khác mà việc cho con bú có tác dụng bảo vệ chống lại. Lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ và nuôi dưỡng sự tương tác giữa mẹ và con để ngăn ngừa nhiễm trùng, tăng cường sức khỏe và sự phát triển đặc biệt quan trọng khi bản thân các dịch vụ y tế và dịch vụ cộng đồng khác bị gián đoạn hoặc hạn chế. Tuân thủ các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn là điều cần thiết để ngăn ngừa lây truyền tiếp xúc giữa bà mẹ nghi ngờ hoặc được xác nhận nhiễm COVID-19  với  trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Dựa trên bằng chứng sẵn có, khuyến nghị của WHO về việc bắt đầu và tiếp tục cho con bú đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng được áp dụng cho các bà mẹ nghi ngờ hoặc xác định nhiễm COVID-19.

Tài liệu tham khảo

1. World Health Organization, UNICEF. Global Strategy for Infant and Young Child Feeding. Geneva,Switzerland: World Health Organization; 2003. 

2. World Health Organization. Guideline: protecting, promoting and supporting breastfeeding in facilities providing maternity and newborn services. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2017. 

3. World Health Organization. WHO recommendations on interventions to improve preterm birth 

    outcomes. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2015. 

4. World Health Organization. Clinical management of COVID-19: Interim guidance (27 May 2020). 

    Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2020. 

5. Centeno-Tablante E, Medina-Rivera M, Finkelstein JL, Rayco-Solon P, Garcia-Casal MN, Ghezzi-Kopel K, Rogers L, Peña-Rosas JP, Mehta S. Transmission of novel coronavirus-19 through breast milk and breastfeeding. A living systematic review of the evidence. PROSPERO 2020 CRD42020178664. 

6. Fox A, Marino J, Amanat F, Krammer F, Hahn-Holbrook J, Zolla-Pazner S, Powell RL. Evidence of a significant secretory-IgA-dominant      SARS-CoV-2 immune response in human milk following recovery from COVID-19. medRxiv preprint doi: https://doi.org/10.1101/2020.05.04.20089995. 

7. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons from the Coronavirus Disease 2019 (COVID19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for .Disease Control and Prevention. JAMA. Published online February 24, 2020. doi:10.1001/jama.2020.2648 

8. Zimmermann P, Curtis N. COVID-19 in Children, Pregnancy and Neonates, The Pediatric Infectious Disease Journal: June 2020 - Volume 39 - Issue 6 - p 469-477 doi: 10.1097/INF.0000000000002700. 

9. Zimmermann P, Curtis N. Coronavirus Infections in Children Including COVID-19: An Overview of the Epidemiology, Clinical Features, Diagnosis, Treatment and Prevention Options in Children. Pediatr Infect Dis J. 2020;39(5):355‐368. doi:10.1097/INF.0000000000002660. 

10. Hanson LA. Comparative immunological studies of the immune globulins of human milk and of blood serum. Int Arch Allergy Appl Immunol. 1961;18:241‐267. doi:10.1159/000229177. 

11. Hanson LA, Silfverdal SA, Hahn-Zoric M, et al. Immune function. Adv Exp Med Biol. 2009;639:97‐111. doi:10.1007/978-1-4020-8749-3_8 

12. Bardanzellu F, Peroni DG, Fanos V. Human Breast Milk: Bioactive Components, from Stem Cells to Health Outcomes. Curr Nutr Rep. 2020;9(1):1‐13. doi:10.1007/s13668-020-00303-7. 

13. Moore ER, Bergman N, Anderson GC, Medley N. Early skin‐to‐skin contact for mothers and their healthy newborn infants. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 11. Art. No.: CD003519. DOI: 10.1002/14651858.CD003519.pub4. 

14. Conde‐Agudelo A, Díaz‐Rossello JL. Kangaroo mother care to reduce morbidity and mortality in low birthweight infants. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 8. Art. No.: CD002771. DOI: 10.1002/14651858.CD002771.pub4. 

15. Korja R, Latva R, Lehtonen L. The effects of preterm birth on mother-infant interaction and attachment during the infant's first two years. Acta Obstet Gynecol Scand. 2012;91(2):164-73. 

16. Howard K, Martin A, Berlin LJ, Brooks-Gunn J. Early mother-child separation, parenting, and child well-being in Early Head Start families. Attach Hum Dev. 2011;13(1):5-26. 

17. Sankar, M.J., Sinha, B., Chowdhury, R., Bhandari, N., Taneja, S., Martines, J., Bahl, R., Optimal breastfeeding practices and infant and child mortality: a systematic review and meta-analysis, Acta Paediatric 2015;104:3–13. 

18. Victora CG, Bahl R, Barros AJD, França GVA, Horton S, Krasavec A, et al. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet 2016;387:475-90. doi.org/10.1016/S0140- 6736(15)01024-7.

WHO tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình cho bất kỳ thay đổi nào có thể ảnh hưởng đến hướng dẫn tạm thời này. Nếu có yếu tố thay đổi, WHO sẽ đưa ra một bản cập nhật tiếp theo. Nếu không, bản tóm tắt khoa học này sẽ hết hạn sau 2 năm kể từ ngày sự xuất bản.

© Tổ chức Y tế Thế giới 2020. Một số quyền được bảo lưu. Theo giấy phép CC BY-NC-SA 3.0 IGO.

Số tham chiếu của WHO: WHO/2019-nCoV/Sci_Brief/ Breastfeeding/2020.1





Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
 

Tài khoản



Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Bệnh viện chúng tôi qua phương tiện nào?
 
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay472
mod_vvisit_counterHôm qua1341
mod_vvisit_counterTuần này10421
mod_vvisit_counterTuần trước13604
mod_vvisit_counterTháng này35865
mod_vvisit_counterTháng trước42669
mod_vvisit_counterTổng cộng1832501

Đang online

Hiện có 18 khách Trực tuyến


QUY TRÌNH KHÁM CHỮA BỆNH


Sơ đồ vị trí


Xem Bản đồ cỡ lớn hơn



Hình ảnh bệnh viện


Chính sách bảo mật