SÀNG LỌC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KỲ

Ths.BS. Võ Thị Hậu

                             Phó khoa Xét Nghiệm, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng

 

  1. Định nghĩa   

      Theo Bộ Y Tế (2021): Đái tháo đường thai kỳ là đái tháo đường được chẩn chấn đoán trong 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối và không có bằng chứng về đái tháo đường từ trước.   

  1. Yếu tố nguy cơ

Yếu tố nguy cơ

Nhóm nguy cơ cao

Nhóm nguy cơ thấp

Tuổi mẹ

≥35

< 25

Thừa cân (BMI)

≥23

<23

Tiền sử gia đình Có đái tháo đường

Có

Không

Tiền sử sản khoa:

Sinh con to (≥4000 gram)

Thai chết lưu, sinh non, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ.

Có

Không

Có các bệnh lý: rối loạn lipid máu, tăng huyết áp…

Có

Không

  1. Hậu quả

Thai phụ mắc đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ xảy ra tai biến trong suốt quá trình mang thai và ảnh hưởng lên sự phát triển của thai nhi

 

Đối với thai phụ

Đối với thai nhi và trẻ sơ sinh

Tăng huyết áp

Tăng trưởng quá mức và thai to

Sinh non

Hạ glucose máu và các bệnh lý chuyển hóa ở trẻ sơ sinh

Đa ối

Bệnh lý đường hô hấp

Sẩy thai và thai lưu

Dị tật bẩm sinh

Nhiễm khuẩn niệu

Tử vong ngay sau sinh

Biến chứng cấp (Hôn mê)

Tăng hồng cầu

Nguy cơ diễn tiến thành đái tháo đường typ 2

Vàng da sơ sinh

 

  1. Lợi ích của việc sàng lọc đái tháo đường thai kỳ

Chính vì những hậu quả mà đái tháo đường thai kỳ có thể gây ra cho cả mẹ và thai nhi nên việc sàng lọc đái tháo đường thai kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện bệnh sớm, từ đó giúp can thiệp và kiểm soát đường huyết kịp thời.

 

  1. Thời điểm sàng lọc đái tháo đường thai kỳ

       - Nhóm thai phụ nguy cơ thấp: Hẹn xét nghiệm sàng lọc ở tuần 24 - 28 tuần.

       - Nhóm thai phu có nguy cơ cao cần được xét nghiệm glucose huyết tương tĩnh mạch lúc đói (nhin ăn ít nhất 8 giờ trước xét nghiệm) hoặc bất kỳ ngay trong lần khám thai đầu tiên.

       + Nếu Glucose máu kết quả bình thường thì thực hiện sàng lọc khi 24 - 28 tuần.

       + Nếu Glucose máu kết quả nghi ngờ thì thực hiện sàng lọc đái tháo đường ngay.

  1. Xét nghiệm sàng lọc đái tháo đường thai kỳ

         Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (75g glucose) 3 mẫu cho người bệnh thai nghén

  1. Giá xét nghiệm (VNĐ)

Viện phí/ Bảo hiểm

Yêu cầu

166.200

200.000

 

  1. Hướng dẫn thực hiện sàng lọc

          Ba ngày trước khi tiến hành nghiệm pháp, không ăn chế độ ăn có quá nhiều glucid cũng như không ăn kiêng nhằm tránh ảnh hưởng nghiệm pháp.

       - Nhịn đói: ít nhất 8 giờ trước khi làm nghiệm pháp (Có thể uống nước lọc).

       - Lấy máu lần 1: Lấy máu định lượng glucose trong huyết tương lúc đói

       - Uống đường: Uống ly nước đường được pha từ nước lọc và gói Glucose 75gram, uống trong vòng 5 phút.

        - Lấy máu tiếp theo: Lấy máu định lượng glucose trong huyết tương ở 2 thời điểm: 1 giờ và 2 giờ sau uống đường.

         - Trong thời gian làm nghiệm pháp thai phụ không ăn uống gì thêm, được ngồi nghỉ ngơi trong phòng làm nghiệm pháp hoặc đi lại nhẹ nhàng trong khuôn viên bệnh viện trong thời gian làm nghiệm pháp. (Nếu có nôn hay các biểu hiện bất thường sau khi uống glucose thì phải báo ngay cho bác sĩ chỉ định).

          9. Hưởng ứng tuần lễ làm mẹ an toàn năm 2026 chúng tôi kêu gọi các thai phụ Sàng lọc đái tháo đường đúng thời điểm là cách đơn giản và quan trọng để phát hiện sớm rối loạn đường huyết trong thai kỳ. Khi được phát hiện và quản lý phù hợp, thai phụ có thể chủ động kiểm soát đường huyết, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế (2024), Quyết định số 1470/QĐ-BYT ngày 29/05/2024 về Hướng dẫn quốc gia về sàng lọc và quản lý đải tháo đường thai kỳ.

Ngày đăng: 25/09/2026